تهیه‌کننده: پیمان پورنیا

رئیس مطالعات و پژوهش واحد تحقیق و توسعه شرکت ایران ملاس

یک مطالعه جدید نشان می‌دهد خلق و خو، استرس، انرژی و خواب ضعیف، همگی می‌توانند نشانه‌های میگرن صبحگاهی روز بعد باشند. این می‌تواند به برخی از مبتلایان به میگرن کمک کند تا میگرن بعدی خود را پیش‌بینی کنند - و شاید حتی از آن جلوگیری کنند.

برای بسیاری از رویدادهای مهم زندگی، جشنواره‌ها و مراسم - از جمله مراسم ازدواج خودش - مهندس نرم‌افزار کاتایانی واجپایی یک میگرن ضربان‌دار را تحمل می‌کرد که عمدتاً در سمت چپ سر او رخ داده، حالت تهوع داشته و بینایی او دچار اختلال می‌شده است. واجپایی می‌گوید گاهی اوقات درد آنقدر فلج‌کننده است که می‌خواهد تنها در خانه بماند و در اتاقی تاریک روی تخت خوابیده باشد.

واجپایی تنها نیست. حداقل یک نفر از هر 10 نفر در سراسر جهان در مرحله‌ای از زندگی خود از سردردهای میگرنی رنج می‌برند. براساس اطلاعات زنان سه برابر بیشتر از مردان و افراد فقیر بیشتر از ثروتمندان از میگرن رنج می‌برند. افراد مبتلا به میگرن حتی زمانی که تحت درمان قرار می‌گیرند، درمان‌ها چندان موثر نیستند، به خصوص پس از شروع میگرن.

واجپایی می‌گوید: "حمله سردرد بدون هیچ هشداری آغاز می‌شود. آرزو می‌کردم قبل از حمله سردرد هشداری باشد." حداقل می‌توانستم آمادگی بیشتری داشته باشم.»

اکنون، یک مطالعه جدید منتشرشده در مجله Neurology نشان می‌دهد که اپلیکیشن‌ها یا یادداشت‌های تلفن‌های هوشمند که می‌توانند خواب، رفتار و حالات احساسی را ردیابی کنند، می‌توانند سردرد را در برخی از بیماران پیش‌بینی کنند (با جستجوی فارسی می‌توانید دسترسی به این اپلیکیشن‌ها یا یادداشت‌ها تحت سیستم عامل‌های اندروید یا iOS داشته باشید-توضیح مترجم). این مطالعه نشان داد که افراد مبتلا به میگرن صبحگاهی سطح انرژی کمتری در روز قبل و خواب ضعیف‌تری در شب قبل گزارش کردند.

کاتلین مریکانگاس، روانپزشک و اپیدمیولوژیست در موسسه ملی سلامت روان در بتزدا مریلند که مطالعه را رهبری کرده است می‌گوید: «اگر افراد سطوح انرژی، فعالیت بدنی و خواب خود را در طول زمان ردیابی کنند، ممکن است بتوانند تشخیص دهند که چگونه برخی از این­ها ممکن است با حملات سردرد مرتبط باشد.

این مطالعه نشان می­دهد که ردیابی خواب و سایر عوامل محرک نه تنها ممکن است سردرد را در برخی بیماران پیش­بینی کند، بلکه ممکن است به توسعه ابزارهایی برای پیشگیری از آن نیز کمک کند.

مونیکا برتاگنولی، مدیر مؤسسه ملی سلامت، در یک پست وبلاگی نوشت: «یافته‌ها نشان می‌دهند که تغییرات در بدن و مغز قبل از این که فرد احساس سردرد کند، رخ می‌دهد.

میگرن یک بیماری پیچیده است

میگرن بسیار بدتر از سردردهای دیگر است. اکثر بیماران درد ضربان‌دار مکرر و شدیدی را در یک طرف سر احساس می‌کنند. اگرچه میگرن می‌تواند در هر زمانی از روز رخ دهد، اما معمولاً صبح‌ها پس از بیدار شدن از خواب رخ می‌دهد. برخی از افراد میگرن را در زمان‌های قابل‌پیش‌بینی تجربه می‌کنند، مانند قبل از قاعدگی، پس از یک هفته کاری پر استرس، یا در آخر هفته‌ها که عادات خواب منظم مختل می‌شود. دیگران بدون هیچ هشدار آشکاری با درد مواجه می شوند.

مرحله اول میگرن، به نام پرودروم، می‌تواند تا 24 ساعت قبل از سردرد واقعی شروع شود. این دوره ممکن است با میل شدید به غذا، تغییرات خلقی غیرقابل توضیح - مانند افسردگی یا سرخوشی – بی‌خوابی، خمیازه غیرقابل کنترل یا افزایش ادرار مشخص شود.

در برخی بیماران، اختلالات عصبی به نام اورا می‌تواند قبل یا در حین سردردهای میگرنی رخ دهد. اورا می‌تواند سرگیجه، زنگ زدن در گوش، خطوط زیگزاگی که دید واضح را مختل می‌کند، حالت تهوع، استفراغ یا حساسیت به نور و صدا باشد. در حالی که اورا می‌تواند علامت هشدار‌دهنده حمله میگرنی قریب‌الوقوع باشد، می‌تواند هم‌زمان با سردرد ضربان‌دار نیز رخ دهد. با‌این حال، همه بیمارانی که از میگرن رنج می‌برند، اورا را تجربه نمی‌کنند.

پس از کاهش سردرد میگرنی، مرحله پست‌دروم یا اثر باقی‌مانده میگرنی دنبال می‌شود. این مرحله که می‌تواند از چند ساعت تا 48 ساعت طول بکشد، با خستگی، مشکل در تمرکز، سرگیجه، ضعف و انرژی کم مشخص می‌شود. برای برخی، پست‌دروم واقعاً مانند یک خماری ناشی از مصرف الکل است، پس از آن تمام چرخه می‌تواند بلافاصله تکرار شود. یا، یک فرد می‌تواند بین حملات بدون علامت باشد.

اعتقاد بر این است که میگرن پس از تحریک غیرطبیعی یک عصب خاص و عروق خونی مرتبط با آن در سطح مغز رخ می‌دهد - اما علت دقیق آن هنوز مشخص نیست. در واقع، تعداد زیادی محرک‌های میگرن وجود دارد و درمان‌های بسیار کمی براساس مکانیسم خاصی که موجب میگرن می‌شود انجام می‌شوند.

دونالد پنزین، متخصص سردرد و درد در دانشکده پزشکی ویک فارست در وینستون-سیلم کارولینای شمالی  می‌گوید: «اگر عوامل خطری را که برای شما شخصی هستند شناسایی کنید و سبک زندگی را برای سازگاری با آنها تطبیق دهید، می‌توانید بروز سردرد را کاهش دهید.

دنبال کردن خواب برای جلوگیری از سردرد

برای این‌که بفهمند چگونه خطر ابتلا به سردرد با خلق و خو، خواب، انرژی یا سطح استرس افراد مرتبط است، دانشمندان 477 داوطلب را در واشنگتن دی سی و مناطق اطراف آن انتخاب کردند. داوطلبان هفت تا 84 ساله شامل 186 مرد و 291 زن با یا بدون سابقه میگرن بودند.

از طریق یک اپلیکیشن گوشی هوشمند، از آن‌ها خواسته شد تا چهار بار در روز به مدت دو هفته، اضطراب، خلق و خو، انرژی، استرس و سردرد خود را ردیابی کنند. هر روز صبح، داوطلبان کیفیت خواب شب قبل خود را نیز گزارش می‌کردند که از طریق یک فناوری پوشیدنی [1] [فناوری پوشیدنی یا تکنولوژی پوشیدنی )به انگلیسی(Wearable Technology، یک دستگاه الکتریکی هوشمند (وسیله‌ای الکترونیکی مجهز به میکرو کنترولر) است که نزدیک یا روی سطح پوست قرار می‌گیرد. این دستگاه توانایی شناسایی و جمع‌آوری، تجزیه و تحلیل و انتقال اطلاعات را دارد [2]-توضیح مترجم] اندازه‌گیری می‌شد.

دانشمندان اولین بروز سردرد را در بین افرادی که سابقه میگرن داشتند با افراد بدون سردرد مقایسه کردند. این مطالعه نشان داد که اگر فردی شب قبل خوب نخوابیده باشد یا روز قبل انرژی کمتری داشته باشد، شانس بیشتری برای ابتلا به سردرد صبحگاهی دارد.

جلنا پاولوویک، متخصص میگرن در مرکز پزشکی مونته‌فیور در برانکس نیویورک می‌گوید: این مطالعه به‌این‌دلیل چشمگیر است که نه‌تنها در تعداد زیادی از افراد و در طیف وسیعی از سنین، بلکه در درصد بسیار بالاتری از مردان انجام شده است، که برای بسیاری از مطالعات میگرن غیرمعمول است.

در کمال تعجب نویسندگان مطالعه، سردردهای بعد‌از‌ظهر یا عصر به دلیل کیفیت خواب ضعیف یا انرژی کمتر در روز قبل ایجاد نمی‌شوند. در عوض، این‌ها به احتمال زیاد با سطوح استرس بالاتر یا انرژی بالاتر از حد متوسط ​​روز قبل مرتبط بودند.

پاولوویک می‌گوید: «خواب آشفته موجب حملات صبحگاهی روز بعد می‌شود، در حالی که سطوح بالاتر استرس و انرژی بالاتر احتمالاً باعث حملات بعد‌از‌ظهر می‌شود.»

این مطالعه تا زمانی که خواب یا سطوح انرژی مختل نشود هیچ ارتباطی بین احساس اضطراب یا افسردگی و سردرد روز بعد پیدا نکرد.

این مطالعه نشان می‌دهد که علائم میگرن، به‌ویژه حالت تهوع و استفراغ، ممکن است با خواب تداخل کند. این مطالعه عوامل وابسته به رژیم غذایی و هورمونی که ممکن است باعث حملات سردرد شوند را شامل نمی‌شود. این یافته که حملات میگرنی همچنین با کاهش انرژی در روز قبل مرتبط است، نشان می‌دهد که برخی تغییرات فیزیولوژیکی ممکن است قبل از شروع خواب رخ دهد که باعث خواب بی‌کیفیت می‌شود. با‌این حال، هنوز مشخص نیست که آیا اختلال خواب یک محرک میگرن است یا علامت میگرن است. مریکانگاس می‌گوید: «ما اکنون در حال انجام نظارت بر الکتروانسفالوگرام خواب شبانه هستیم تا به این سؤال پاسخ دهیم.

این مطالعه آنچه بسیاری از مبتلایان به میگرن از تجربه‌اشان آموخته‌اند را تأیید می‌کند: خوردن، نوشیدن وخواب منظم و فعالیت بدنی، می‌تواند احتمال سردرد را کاهش دهد.

پاولوویک می‌گوید: «این مطالعه مجدداً تأیید می‌کند که یکی از مؤثرترین درمان‌ها برای میگرن، خواب شبانه خوب و منظم است». پاولوویک می‌گوید درحالی‌که برخی از حملات میگرنی در بیماران اجتناب‌ناپذیر هستند، اما هر‌چه زودتر فرد بتواند سردرد خود را درمان کند، به‌طور کلی علائم کوتاه‌تر و کمتر طاقت‌فرسا خواهد بود.

پنزین می‌گوید: «درحالی‌که مزایای ردیابی و پیش‌بینی حملات میگرنی می‌تواند کم به نظر برسد، اما صادقانه بگویم، از نظر توانایی در پیشگیری یا کاهش احتمال سردرد با بسیاری از درمان‌های دیگر برابری می‌کند [1].  

منابع

[1] .https://www.nationalgeographic.com/premium/article/migraine-prediction-mood-energy-sleep-stress
[2] .فناوری_پوشیدنی/https://fa.wikipedia.org/wiki